ΓΡΑΦΕΙΟ ΕΠΙΤΡΟΠΟΥ ΔΙΟΙΚΗΣΕΩΣ


Λογότυπο Γραφείου Επιτρόπου Διοικήσεως και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων
Ηχητικό Μήνυμα
Ο Επίτροπος Διοικήσεως (Όμπουτσμαν – Ombudsman) είναι ανεξάρτητος αξιωματούχος του κράτους. Αποτελεί τον κατ’ εξοχήν θεσμό εξωδικαστικού ελέγχου της διοίκησης και προστασίας των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Οι κύριοι άξονες της αποστολής του Επιτρόπου Διοικήσεως είναι η διασφάλιση της νομιμότητας, η προώθηση της χρηστής διοίκησης, η προστασία των δικαιωμάτων του διοικούμενου, η καταπολέμηση της κακοδιοίκησης και η προάσπιση των δικαιωμάτων του πολίτη και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, γενικότερα. Ο Επίτροπος Διοικήσεως λειτουργεί ως εγγύηση νομιμότητας, τηρεί ίσες αποστάσεις ανάμεσα στον πολίτη και στη διοίκηση και οριοθετεί τις αρμοδιότητες και τις εξουσίες του με μέτρο την προσήλωση στους θεσμούς του κράτους. Για τον πολίτη, ο Επίτροπος Διοικήσεως αποτελεί ίσως το πιο ισχυρό μέσο διασφάλισης των δικαιωμάτων του και υποστήριξης στη διεκδίκησή τους, αφού η δράση του στρέφεται εναντίον κάθε αυθαιρεσίας και υπέρβασης εξουσίας από τα όργανα του κράτους και τις υπηρεσίες που ασκούν διοικητική αρμοδιότητα.

Στην Κύπρο, ο θεσμός ξεκίνησε τη λειτουργία του το 1991, μετά την ψήφιση του περί Επιτρόπου Διοικήσεως Νόμου, στη βάση του οποίου ορίζεται και ρυθμίζεται το πεδίο αρμοδιοτήτων του Επιτρόπου, θέτοντάς τον ως θεματοφύλακα του κράτους δικαίου και των δικαιωμάτων των πολιτών.

Σύμφωνα με τις πρόνοιες του εν λόγω Νόμου, ο Επίτροπος διορίζεται από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, μετά από εισήγηση του Υπουργικού Συμβουλίου και τη σύμφωνη απόφαση της πλειοψηφίας της Βουλής των Αντιπροσώπων. Αρμοδιότητά του είναι η διερεύνηση παραπόνων εναντίον οποιασδήποτε ενέργειας ή παράλειψης οποιασδήποτε υπηρεσίας ή λειτουργού, η οποία παραβιάζει τα ανθρώπινα δικαιώματα ή ασκήθηκε κατά παράβαση των νόμων ή των κανόνων της χρηστής διοίκησης και της ορθής συμπεριφοράς.

Ο Επίτροπος προβαίνει στη διερεύνηση ενός θέματος, κατά κανόνα, μετά την υποβολή παραπόνου από πολίτη, ο οποίος επηρεάζεται άμεσα και προσωπικά από την ενέργεια, εναντίον της οποίας στρέφεται το παράπονο. Είναι, όμως, δυνατή η διενέργεια έρευνας μετά από εντολή του Υπουργικού Συμβουλίου ή με αυτεπάγγελτη παρέμβαση του Επιτρόπου σε υποθέσεις γενικότερου ενδιαφέροντος. Με τον τρόπο αυτό, επήλθε ουσιαστική εμβάθυνση του ρόλου του, αφού του δόθηκε η δυνατότητα αυτεπάγγελτης διείσδυσης στο διοικητικό σύστημα και επισήμανσης συστημικών αδυναμιών και παθογενειών, με σκοπό την απάλειψη αυτών και την προώθηση γενικότερων αρχών και καλλιέργειας μιας νέας διοικητικής αντίληψης.

Η διαδικασία διερεύνησης ενός θέματος, σε περίπτωση που διαπιστωθεί παράβαση νομοθεσίας ή παραβίαση ανθρωπίνων δικαιωμάτων, δύναται να καταλήξει στην υποβολή Έκθεσης προς την εμπλεκόμενη υπηρεσία, με συγκεκριμένα συμπεράσματα, εισηγήσεις ή και συστάσεις, που στόχο έχουν την επίλυση του επίμαχου ζητήματος και την αποφυγή ύπαρξης παρόμοιων περιστατικών στο μέλλον. Εναλλακτικά, ο Επίτροπος δύναται να εκμεταλλευθεί τον διαμεσολαβητικό του ρόλο και, σε συνεργασία με την εμπλεκόμενη υπηρεσία, να επιτύχει τη διευθέτηση του θέματος, χωρίς να υπάρξει αναγκαιότητα υποβολής Έκθεσης.


Παρόλο που οι Εκθέσεις (εισηγήσεις ή συστάσεις) του Επιτρόπου δεν είναι δεσμευτικές, τίθεται θέμα αρχής αν οι υπηρεσίες δεν συμμορφωθούν με αυτές. Η θέση αυτή ενισχύθηκε και με πρόσφατη τροποποίηση του σχετικού Νόμου, στη βάση του οποίου δίνεται η δυνατότητα στον Επίτροπο να προβεί σε διαδικασία διαβουλεύσεων με την εμπλεκόμενη υπηρεσία, με στόχο την εξεύρεση τρόπου υιοθέτησης των θέσεων του και συμμόρφωσης με αυτές σε πρακτικό επίπεδο.

Δεδομένης της ποικιλομορφίας των θεμάτων, καθώς και του αριθμού των εμπλεκόμενων υπηρεσιών, κρίθηκε χρήσιμος, για σκοπούς διερεύνησης και προώθησης των ζητημάτων που ανακύπτουν, ο διαχωρισμός τους σε διάφορους Τομείς και στον κάθε ένα ανατέθηκαν σχετικές θεματικές.

Ειδικότερα, τα παράπονα, που υποβάλλονται στον Επίτροπο Διοικήσεως, διαχωρίζονται και ανατίθενται στους ακόλουθους Τομείς:

Ø Τομέα Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων
Ø Τομέα Περιβάλλοντος, Ιδιοκτησίας και Ανάπτυξης
Ø Τομέα Τοπικής Αυτοδιοίκησης
Ø Τομέα Κοινωνικής Ασφάλισης και Θεμάτων Οικονομικής Υφής
Ø Τομέα Παιδείας και Υπαλληλικών Σχέσεων
Ø Τομέα Υγείας, Κοινωνικής Πρόνοιας και Σχέσεων Κράτους-Πολίτη

Ιστορικό λειτουργίας του θεσμού στην Κύπρο

Στις 15 Μαρτίου 1991 αρχίζει επίσημα τη λειτουργία του Επιτρόπου Διοικήσεως με πρώτο Επίτροπο τον κ. Νίκο Χαραλάμπους, μέχρι τότε Ανώτερο Δικηγόρο της Δημοκρατίας. Το πρώτο παράπονο υποβλήθηκε στις 20 Απριλίου, 1991. Το 1991 υποβλήθηκαν 466 παράπονα. Το 2003 τα παράπονα των πολιτών έφτασαν τα 1840 ενώ το 2013, στο Γραφείο υποβλήθηκαν πέρα των 2500 παραπόνων που ενέπιπταν σε όλο το φάσμα των θεματικών.


Στις 18 Δεκεμβρίου 1998, στη θέση του Επιτρόπου Διοικήσεως διορίζεται η κα Ηλιάνα Νικολάου, ενώ στις 16 Μαρτίου 2011, ανέλαβε καθήκοντα η κα Ελίζα Σαββίδου.

Στις 20 Απριλίου 2017, στη θέση του Επιτρόπου Διοικήσεως διορίστηκε η κα Μαρία Στυλιανού-Λοττίδη.



Κατεβάστε το αρχείο τύπου Word OmbudsmanEL.doc (Μέγεθος Αρχείου: 43,35Kb)
Κατεβάστε το αρχείο τύπου mp3
omb_gr.mp3 (Μέγεθος Αρχείου: 1684,08Kb)