Υπομνήματα - Υπόμνημα Ανεξάρτητης Αρχής Προώθησης Δικαιωμάτων Ατόμων με Αναπηρία αναφορικά με τo Κέντρo Ημερήσιας Φροντίδας Ενηλίκων Ατόμων με Αναπηρία των Κοινοτήτων Διαμερίσματος Μόρφου


Υπόμνημα Ανεξάρτητης Αρχής Προώθησης Δικαιωμάτων Ατόμων με Αναπηρία αναφορικά με τo Κέντρo Ημερήσιας Φροντίδας Ενηλίκων Ατόμων με Αναπηρία των Κοινοτήτων Διαμερίσματος Μόρφου




Για το επίμαχο θέμα, το οποίο συζητείται για δεύτερη φορά στη Βουλή, υποβλήθηκε παράπονο στην Ανεξάρτητη Αρχή Προώθησης Δικαιωμάτων Ατόμων με Αναπηρία το Φεβρουάριο του 2016 από το Σύνδεσμο Γονέων και Φίλων του Κέντρου. Στα πλαίσια της διερεύνησης του παραπόνου έγινε συνάντηση με τους παραπονούμενους, συγκεντρώθηκαν τα σχετικά με το Κέντρο έγγραφα/στοιχεία που τηρούνται στις Υπηρεσίες Κοινωνικής Ευημερίας (ΥΚΕ), Λειτουργός της Αρχής συμμετείχε σε συνάντηση που διοργανώθηκε από τις ΥΚΕ για το θέμα του μεταφορικού μέσου, ενώ, στις 30 Ιουνίου 2016 πραγματοποιήθηκε επίσκεψη στο Κέντρο, όπου και είχαμε συνάντηση με τη Διευθύντρια.

Από την έρευνα προέκυψε ότι οι υπηρεσίες παρέχονται σε ένα ευχάριστο περιβάλλον καθώς και ότι το Κέντρο διαθέτει σημαντικές δυνατότητες και προοπτικές βελτίωσης, ώστε να καταστεί φορέας ποιοτικών υπηρεσιών, δραστηριοτήτων και προγραμμάτων στα επίπεδα των πρότυπων δικαιωμάτων που κατοχυρώνονται στη Σύμβαση του ΟΗΕ για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρία.

Για την επίτευξη του σκοπού αυτού, θα πρέπει να αρθούν τα όποια οικονομικά (ανεπάρκεια πόρων), διαδικαστικά (π.χ. σε σχέση με την προαγωγή της ένταξης των εξυπηρετούμενων στην αγορά εργασίας), δομικά (π.χ. σε σχέση με την προσβασιμότητα) ή συμπεριφορικά (π.χ. στερεότυπες στάσεις και αντιλήψεις για την αναπηρία) εμπόδια εντοπίζονται, μέσω της αναγκαίας και αποτελεσματικής εποπτείας και στήριξης, οικονομικής, οργανωτικής, ενημερωτικής/καθοδηγητικής και επιμορφωτικής, του Κέντρου και των γονέων (τόσο του Συνδέσμου Γονέων και Φίλων του Κέντρου όσο και των υπολοίπων), από τις ΥΚΕ, οι οποίες αποτελούν την αρμόδια για το θέμα αρχή, αλλά και από άλλες κρατικές υπηρεσίες με σχετικές αρμοδιότητες όπως το Υπουργείο Εργασίας Πρόνοιας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων (ΥΕΠΚΑ), η Επιτροπή Προστασίας δικαιωμάτων ατόμων με νοητική αναπηρία (ΕΠΝΚΑ) και το Τμήμα Κοινωνικής Ενσωμάτωσης Ατόμων με Αναπηρίες (ΤΚΕΑΑ).

Σημειώνεται συνοπτικά, ότι τα πιο πάνω εμπόδια εντοπίζονται κατά κανόνα στα Κέντρα φροντίδας και παροχής υπηρεσιών σε άτομα με αναπηρία λόγω, μεταξύ άλλων, της ανεπάρκειας της νομοθεσίας και των πολιτικών που διέπουν τη λειτουργία τους και της συνεχιζόμενης προσέγγισης της αναπηρίας, των δικαιωμάτων των ατόμων με αναπηρία και των υποχρεώσεων που συνεπάγονται, εκτός του πλαισίου της Σύμβασης.

Γι’ αυτό κυρίως το λόγο και ενόψει των αρμοδιοτήτων του Επιτρόπου Διοικήσεως και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, για προστασία, προαγωγή και παρακολούθηση της εφαρμογής της Σύμβασης, θέτω υπόψη της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής, τα πρότυπα δικαιωμάτων καθώς και τις αρχές και αξίες που θα πρέπει να διασφαλίζονται μέσα από τη λειτουργία του συγκεκριμένου Κέντρου αλλά και κάθε δομής αποκατάστασης, εκπαίδευσης και φροντίδας ενήλικων ατόμων με αναπηρία, σε συνεργασία με άλλους φορείς:

1. Ανεξάρτητη Διαβίωση και ίσες ευκαιρίες ενσωμάτωσης στην κοινότητα (άρθρο 19)

Στα πλαίσια του δικαιώματος αυτού δεν αρκεί οι δομές εξυπηρέτησης ή φροντίδας των ατόμων με αναπηρία να υπάρχουν απλώς, αλλά θα πρέπει να λειτουργούν κατά τρόπο που να συμβάλλει στην ποιοτική, αξιοπρεπή και ανεξάρτητη διαβίωσή τους. Οι υπηρεσίες και τα προγράμματα που επιλέγονται και παρέχονται, θα πρέπει να ενισχύουν την αυτονομία τους με απώτερο σκοπό την ενσωμάτωση τους στην κοινότητα. Χρειάζεται, ειδικότερα να:
o υπάρχουν διαθέσιμες και κατάλληλες «κοινοτικές υπηρεσίες στήριξης» μέσω των οποίων τα άτομα να εξελίσσονται διαρκώς. Αποκτούν, δηλαδή, διαρκώς δεξιότητες επικοινωνίας και κοινωνικοποίησης καθώς και γνώσεις που καθιστούν δυνατή την ενσωμάτωση και τη συμμετοχή τους στην κοινωνία (άρθρο 3). Διαθέσιμες σημαίνει προσιτές, υπό την έννοια της διευκόλυνσης της μεταφοράς από και προς αυτές, χωρίς επιβάρυνση, ενώ, κατάλληλες σημαίνει ότι παρέχονται από κατάλληλα καταρτισμένο προσωπικό.
o αποτρέπεται αποτελεσματικά η απομόνωση και ο διαχωρισμός τους από την κοινότητα αφού μέσω των πιο πάνω υπηρεσιών και προγραμμάτων εντάσσονται συστηματικά στο γενικό κοινωνικό σύνολο και αποκτούν άποψη και έκφραση ως αυτόνομα άτομα (π.χ. έξοδοι, κοινωνικοποίηση και επικοινωνία με τον ευρύτερο πληθυσμό).
o παρέχεται προσωπική βοήθεια, όταν και στο βαθμό που αυτή είναι αναγκαία (π.χ. ατομικός συνοδός, εξατομικευμένα προγράμματα).

2. Εκπαίδευση (άρθρο 24)

Τα άτομα με αναπηρία έχουν δικαίωμα στη δια βίου μάθηση. Μεταξύ άλλων, θα πρέπει να εφαρμόζονται εκπαιδευτικά προγράμματα που αποβλέπουν στην απόκτηση δεξιοτήτων ζωής και κοινωνικής ανάπτυξης, πλήρη ανάπτυξη των «ανθρώπινων δυνατοτήτων, της αίσθησης της αξιοπρέπειας και της αξίας εαυτού» καθώς και της προσωπικότητας, των ικανοτήτων και των ταλέντων του κάθε ατόμου. Μέρος του δικαιώματος αυτού είναι η παροχή εύλογων προσαρμογών που θα διευκολύνουν την εκπαίδευση κάθε ατόμου αλλά και η εξατομικευμένη υποστήριξη και προσοχή, μέσω προσωπικού καταρτισμένου σε διαφορετικές βαθμίδες εκπαίδευσης και προσαρμοσμένων μέσων διδασκαλίας και επικοινωνίας. Σημειώνεται ότι η εκπαίδευση αυτή θα πρέπει να είναι και ποιοτική, δηλαδή, να διέπεται από στόχους και προσδοκίες και να συνάδει με την ηλικία των εξυπηρετούμενων, γεγονός που προϋποθέτει ότι το εκπαιδευτικό πρόγραμμα και οι εκπαιδευτικές δραστηριότητες διαφέρουν, ανάλογα με την ηλικία και την προσωπικότητα/προτιμήσεις των ατόμων.

3. Ένταξη και αποκατάσταση (άρθρο 26):

Το δικαίωμα στην πρόσβαση σε «υπηρεσίες και προγράμματα ένταξης και αποκατάστασης» καλύπτει, μεταξύ άλλων, την απασχόληση (προετοιμασία και ένταξη) την υγεία (φυσιοθεραπεία, εργοθεραπειά, λογοθεραπεία) και την εκπαίδευση μετά από μια πολυθεματική αξιολόγηση των ατομικών αναγκών και δυνατοτήτων. Οι υπηρεσίες αυτές θα πρέπει να παρέχονται από προσωπικό και επαγγελματίες που καταρτίζονται συνεχώς και να είναι κοντά στα άτομα όπου και εάν αυτά διαμένουν, περιλαμβανομένων των αγροτικών περιοχών.

4. Εργασία/Απασχόληση (άρθρο 27)

Θα πρέπει να παρέχονται στους εξυπηρετούμενους ευκαιρίες απασχόλησης στην αγορά εργασίας και επαγγελματικής προόδου, ενώ οι υπηρεσίες θα πρέπει να καθιστούν ικανά τα άτομα με αναπηρία να έχουν αποτελεσματική πρόσβαση σε γενικά επαγγελματικά προγράμματα και προγράμματα επαγγελματικής κατάρτισης και προσανατολισμού καθώς επίσης και σε διαρκή κατάρτιση και απόκτηση επαγγελματικής πείρας. Για την υλοποίηση του δικαιώματος στην εργασία, είναι αναγκαία η παράλληλη παροχή εύλογων προσαρμογών.

5. Σεβασμός στη διαφορετικότητα, τις απόψεις και προτιμήσεις των ατόμων με αναπηρία και καταπολέμηση των στερεοτύπων (άρθρα 8 και 12)

Η αναπηρία δεν σημαίνει ανικανότητα ούτε «μη κανονικότητα» αλλά διαφορετικότητα η οποία θα πρέπει να γίνεται σεβαστή. Θα πρέπει να αναγνωριστεί ότι τα άτομα με αναπηρία διαθέτουν ικανότητες και μπορούν να εξελίσσονται συνεχώς φτάνει να τους δοθούν κατάλληλες ευκαιρίες ενδυνάμωσης. Έχουν επίσης δικαίωμα να αναγνωρίζονται ως πολίτες που φέρουν δικαιώματα, απόψεις, προσωπικότητα, επιθυμίες και προτιμήσεις, επομένως θα πρέπει να αποφεύγεται κάθε συγκαταβατική συμπεριφορά προς αυτούς, ως να είναι υποδεέστεροι άνθρωποι ή ως να είναι παιδιά που δεν μεγαλώνουν ποτέ,.

6. Προσβασιμότητα στο δομημένο περιβάλλον, στις πληροφορίες και την επικοινωνία (άρθρο 9)

Σε όλη του την έκταση κάθε δομή που εξυπηρετεί άτομα με αναπηρία πρέπει να είναι προβάσιμη τόσο σε άτομα με κινητική αναπηρία (που χρησιμοποιούν τροχοκάθισμα ή στηρίγματα ή έχουν δυσκολία στη βάδιση π.χ. με ράμπες και χειρολαβές, ή άλλη αναπηρία) όσο και σε άτομα με άλλη αναπηρία. Προσβάσιμες πρέπει να είναι επίσης και οι πληροφορίες, το υλικό και η επικοινωνία που χρησιμοποιούνται για σκοπούς εκπαίδευσης ή για τις δραστηριότητες (π.χ. διατύπωση κειμένων και της προφορικής καθοδήγησης με τρόπο που εξυπηρετεί τη μαθησιακή αναπηρία). Το δικαίωμα αυτό συμπληρώνει το δικαίωμα στην κινητικότητα του ατόμου (άρθρο 20) το οποίο επιτυγχάνεται με τη διευκόλυνση της κινητικότητας των ατόμων, μέσω υπηρεσιών, βοηθημάτων, συσκευών και υποβοηθητικών τεχνολογιών σε προσιτό κόστος, αλλά και την κατάρτιση των ατόμων σε δεξιότητες κινητικότητας από εξειδικευμένο προσωπικό.

7. Επαρκές βιοτικό επίπεδο και κοινωνική προστασία (άρθρο 28)

Τα εξυπηρετούμενα άτομα θα πρέπει να λαμβάνουν οικονομική στήριξη για τα έξοδα που σχετίζονται με την αναπηρία, καθώς και κατάρτιση, καθοδήγηση και φροντίδα, ώστε πέρα από την ανεξαρτητοποίησή τους να αποτρέπεται ενεργά η έκθεσή τους στη φτώχεια και τον κοινωνικό αποκλεισμό.

8. Εποπτεία και διασφάλιση δικαιωμάτων βάσει υποχρεώσεων του κράτους (άρθρο 4 και προοίμιο)

Για όλα τα πιο πάνω, οι αρμόδιες κρατικές υπηρεσίες οφείλουν να μεριμνούν για:
α. την υιοθέτηση νομοθεσιών, πολιτικών και πρακτικών, οι οποίες ρυθμίζουν και διασφαλίζουν την υλοποίηση των κατοχυρωμένων στη Σύμβαση δικαιωμάτων.
β. τη διασφάλιση της κατάρτισης των επαγγελματιών και του προσωπικού που απασχολείται με άτομα με αναπηρία ώστε να παρέχουν τις υπηρεσίες τους αποτελεσματικά.
γ. την έρευνα και την ανάπτυξη καθολικά σχεδιασμένων υπηρεσιών, δηλαδή υπηρεσιών, για όλα τα άτομα, ανεξαρτήτως βαθμού ή πολλαπλότητας αναπηρίας, καθώς και βοηθημάτων και τεχνολογιών, σε ελάχιστο κόστος.
δ. τη λήψη αποφάσεων σχετικά με τα θέματα που αφορούν στα άτομα με αναπηρία, μετά από διαβούλευση με τα ίδια τα άτομα με αναπηρία και τις οικογένειές τους καθώς και με τις αντιπροσωπευτικές τους οργανώσεις
ε. την παροχή βοήθειας και στήριξης στις οικογένειες των ατόμων με αναπηρία καθιστώντας τις ικανές να συμβάλουν στην πλήρη και ισότιμη απόλαυση των δικαιωμάτων τους.


Κατεβάστε το αρχείο τύπου Word Ypomnima_Kentro_Imerisias_Frontidas_Atomon_me_Anapiria_Koinotites_Morfou_Vouli26092016.doc (Μέγεθος Αρχείου: 63,75Kb)
mp3
29092016.mp3 (Μέγεθος Αρχείου: 2718,31Kb)